محشور مىگردند ، اما ديگران معتقدند كه تمامى حيوانات محشور مىشوند . حيواناتى كه نيكو بوده و آزار نرسانده‌اند ، نسبت به خودشان در بهشت متنعّم هستند ؛ اما حيوانات آزاردهنده ، به جهنم برده مىشوند و بدون آنكه درد و رنجى ببينند ، اسباب شكنجه و عذاب اهل دوزخ خواهند بود . * * * 107 . [ متكلّمان ] در مسئلهء روزى و ميزان عمر بر يك نظر نيستند . تمامى فرق عدليّه معتقدند كه واژهء رزق عنوانى است كه در دو مفهوم به كار مىرود : نخست به‌معناى حكم الاهى در مورد كسى كه از طريق ارث يا ملك حلال براى او روزىاى تقدير شده است ، و دوم به‌معناى آفرينش و باردارى است ؛ چه اينكه خداى تعالى روزى مردم و اسباب زندگانى آنان را آفريده است . از اين‌رو در مورد كسى كه مالى را دزديده است ، گفته نمىشود خداوند آن اموال را روزى او ساخته است ، تا اين سخن آنچه را خداى عزّ و جل سزاوار آن نيست ، به ذهن نياورد . 108 . [ متكلّمان ] گفته‌اند كه خداوند همواره مىدانسته است كه اگر فلان شخص كشته نشود ، باقى مىماند و اگر كشته شود ، [ زنده ] نمىماند . اكنون اگر چنين كسى كشته نشود و باقى بماند ، آنچه را خدا دربارهء او مىدانسته ، عوض نشده است ، زيرا اين امر براساس علم الاهى واقع شده است . 109 . همچنين اظهار داشته‌اند كه امر [ الاهى ] بر دو قسم است : يكى امر اعلام و ديگرى امر الزام . امر نخست قبل از فعل است ، مانند آنكه بگويد : هنگامى كه ساعت شش فرارسيد ، نماز بگزار . اين فرمان صرفا اعلام است و در صورت پيش‌آمد مرگ يا ضرورت ديگرى كه پيش از وقت تعيين شده ، تكليف از ميان برداشته مىشود . امر دوم آن است كه نماز را [ مثلا ] در زمان معيّن خودش بر من واجب گرداند . 110 . عبد اللّه مىگويد : خداوند هيچ بنده‌اى را بدون آنكه مطّلع باشد [ به